1. Vertering van voedsel

pH (zuurgraad), vet, zetmeel, plantvezels, kleur en consistentie van de ontlasting.

2. Galzuren

Een aanvullende meting van galzuren, stoffen die helpen bij de vertering van vet.

3. Alvleesklier

Pancreas-elastase: een marker die informatie geeft over de aanmaak van verteringsenzymen door de alvleesklier.

4. Darmflora panel 1

Vier geselecteerde bacteriegroepen: Enterobacteriaceae/E. coli, Enterococcus, Lactobacillus en Bifidobacterium.

5. Darmflora panel 2

Twee specifieke darmbacteriën: Akkermansia muciniphila en Faecalibacterium prausnitzii.

6. Darmmicrobioom

Een breder profiel van bacterieel DNA: soorten of groepen, hun onderlinge verhouding en de variatie in het monster.

7. Gisten en schimmels

Kweek van levende gisten en schimmels, waaronder herkenbare Candida-soorten.

8. Glutenmarkers en sIgA

Secretoir IgA, anti-gliadine sIgA en antistoffen tegen weefseltransglutaminase in ontlasting.

9. Histamine

De hoeveelheid histamine in ontlasting, bij deze afzonderlijke test volgens de voorgeschreven voorbereiding.

10. Darmbarrière-marker

Een zonuline-gerelateerde waarde; dit is geen directe meting van een ‘lekkende darm’.

11. EDN

Eosinophil-derived neurotoxin: een aanvullende waarde die samenhangt met activiteit van een bepaald soort afweercel.

12. Calprotectine

Een veelgebruikte ontlastingsmarker om te kijken of er aanwijzingen zijn voor ontstekingsactiviteit.

13. Bèta-defensine-2

Een aanvullend eiwit dat betrokken is bij de afweer in het darmslijmvlies.

14. Lactoferrine

Een eiwit dat kan toenemen wanneer bepaalde afweercellen bij ontsteking actief zijn.

15. Transferrine

Een bloedbestanddeel dat in ontlasting kan worden aangetoond.

16. Maagbacterie

Helicobacter pylori: gericht onderzoek naar een bacterie die in de maag kan voorkomen.

17. Negen darmparasieten

Dientamoeba fragilis, Blastocystis hominis, Giardia lamblia, Cryptosporidium spp., Entamoeba histolytica, Cyclospora cayetanensis, Entamoeba dispar, Enterocytozoon bieneusi en Encephalitozoon intestinalis.

18. Wormenonderzoek

Onderzoek naar aarsmade, lintwormen, mijnwormen, spoelwormen, draadwormen en zweepworm, plus microsporidia. Het bestaande wormenpanel omvat tien onderzoeksdoelen; sommige microsporidia overlappen met het parasietenpanel.

19. Bacteriële darminfecties

Onderzoek naar bacteriën die darminfecties kunnen veroorzaken, waaronder Campylobacter, Salmonella, Shigella, Yersinia en Clostridioides difficile.

20. Lactose en erfelijke aanleg

Een DNA-test naar de variant LCT -13910C>T (rs4988235), die samenhangt met de aanmaak van het enzym lactase na de kinderjaren.

Vertering van voedsel

Als u eet, breekt uw lichaam voedsel af. In de ontlasting kan het laboratorium onder meer kijken naar vet, zetmeel, plantaardige vezels, zuurgraad (pH), kleur en stevigheid. Deze metingen beschrijven wat na de spijsvertering in het monster aanwezig is.

Een opvallende vetwaarde kan bijvoorbeeld een reden zijn om verder naar vetvertering te kijken. Wat u heeft gegeten en hoe snel voedsel door de darm gaat, beïnvloedt de uitslag. Deze metingen bewijzen niet waardoor uw klachten ontstaan.

Galzuren

Galzuren zijn stoffen die uw lichaam helpen vet uit voedsel te verwerken. Problemen in de galzuurhuishouding kunnen bij sommige mensen samengaan met waterige diarree.

Dit pakket bevat een aanvullende galzuurmeting in ontlasting. De betekenis is afhankelijk van de gebruikte laboratoriummethode en de beschikbare referentiewaarden. Een afwijkende ontlastingswaarde stelt niet zelfstandig vast dat u een aandoening van de galzuren heeft.

Pancreas-elastase

De alvleesklier maakt stoffen aan die helpen bij het verteren van uw eten. Pancreas-elastase is een eiwit dat in de ontlasting kan worden gemeten. De uitslag geeft informatie over de aanmaak van verteringsenzymen.

Bij een lage waarde kan gericht onderzoek nodig zijn. Heel waterdunne ontlasting kan de uitslag kunstmatig verlagen, doordat het monster verdund is. Eén uitslag is daarom niet automatisch een diagnose.

Darmflora panel 1

In uw darmen leven heel veel bacteriën. Dit panel meet vier geselecteerde groepen: Enterobacteriaceae/E. coli, Enterococcus, Lactobacillus en Bifidobacterium.

Het laat zien hoeveel van deze groepen met de gebruikte methode worden gemeten. Dat is geen compleet overzicht van alle darmbacteriën. Een hogere of lagere waarde bewijst niet dat een bacterie schadelijk is of uw buikklachten veroorzaakt.

Darmflora panel 2

Dit panel bekijkt twee andere bacteriesoorten: Akkermansia muciniphila en Faecalibacterium prausnitzii. Deze worden veel onderzocht vanwege hun rol in het darmmilieu, de slijmlaag en de verwerking van voedingsstoffen.

Het is een aanvullende meting van twee soorten, geen diagnose van een darmziekte. Er is geen algemeen aanvaarde ideale hoeveelheid die voor iedereen geldt.

Het darmmicrobioom

Uw microbioom is de verzameling micro-organismen die in uw darm leven. Het microbioomonderzoek bekijkt bacterieel DNA in ontlasting. Het rapport beschrijft welke bacteriegroepen worden herkend, hoe hun onderlinge verhoudingen zijn en hoe gevarieerd het profiel is.

Dit geeft een breder bacterieel overzicht dan de twee losse darmflorapanels. Het meet niet rechtstreeks wat alle bacteriën doen en geeft geen betrouwbare diagnose van de oorzaak van buikpijn, diarree of verstopping. Er bestaat ook geen universeel ‘perfect microbioom’.

Gisten en schimmels, waaronder Candida

Behalve bacteriën kunnen in de darm ook gisten voorkomen. Bij deze test wordt het monster op een voedingsbodem gekweekt om te zien of levende gisten en schimmels onder de laboratoriumomstandigheden groeien.

Daarbij kunnen herkenbare Candida-soorten worden gevonden. Candida kan ook aanwezig zijn zonder klachten. Een positieve kweek bewijst geen Candida-infectie en ook niet dat Candida uw klachten veroorzaakt.

Secretoir IgA

Uw darm heeft een eigen afweer. Secretoir IgA is een antistof die helpt bij die bescherming van het darmslijmvlies. Het laboratorium meet de hoeveelheid in ontlasting.

Deze uitslag kan aanvullende informatie geven over de plaatselijke afweer, maar een lage waarde betekent niet automatisch dat u een lage weerstand heeft. De test stelt geen oorzaak van darmklachten vast.

Glutengerelateerde antistoffen

Gluten zijn eiwitten in bijvoorbeeld tarwe, rogge en gerst. In dit pakket worden in ontlasting anti-gliadine sIgA en antistoffen tegen weefseltransglutaminase gemeten.

Deze ontlastingstesten kunnen coeliakie niet aantonen of uitsluiten. Denkt uw arts aan coeliakie, dan is het gebruikelijke bloedonderzoek nodig, doorgaans terwijl u nog gluten eet. Een afwijking betekent niet automatisch dat u gluten moet vermijden.

Histamine

Histamine is een stof die van nature in het lichaam voorkomt en ook in bepaalde voedingsmiddelen aanwezig is. Het laboratorium meet de hoeveelheid histamine in ontlasting. Bij de losse histaminetest hoort een specifieke voorbereiding, waarbij voedingsmiddelen de meting kunnen beïnvloeden.

De uitslag laat niet zien hoeveel van het afbraakenzym DAO u heeft. Een afwijkende waarde bewijst geen histamine-intolerantie of voedselallergie. Volg geen provocatie met voedingsmiddelen als die voor u onveilig kan zijn; bespreek de voorbereiding dan eerst met uw arts.

Zonuline-gerelateerde marker

De darmwand laat sommige stoffen door en houdt andere tegen. Een zonuline-gerelateerde meting wordt soms gebruikt als aanvullende informatie bij vragen over deze darmbarrière.

Belangrijk: dit onderzoek meet de doorlaatbaarheid van de darmwand niet rechtstreeks. Een verhoogde waarde bewijst dus geen ‘lekkende darm’. De betekenis van commerciële zonulinebepalingen is bovendien beperkt vastgesteld.

EDN: activiteit van afweercellen

Sommige witte bloedcellen helpen uw lichaam bij afweerreacties. Een van die soorten heet eosinofielen. Wanneer ze actief worden, kan onder meer het eiwit EDN vrijkomen. Dit eiwit wordt in ontlasting gemeten.

De test vertelt niet welke voeding of stof de reactie heeft veroorzaakt. Een verhoogde EDN-waarde is geen diagnose van een voedselallergie en verklaart niet zelfstandig chronische darmklachten.

Calprotectine: ontstekingsactiviteit

Calprotectine is een eiwit dat kan toenemen wanneer er ontstekingsactiviteit in de darm is. Deze waarde wordt in de reguliere zorg gebruikt bij het beoordelen of aanvullend onderzoek naar darmontsteking nodig is.

Een verhoogde waarde kan verschillende oorzaken hebben, waaronder infecties en bepaalde medicijnen. De uitslag vertelt niet welke aandoening u heeft. Een normale waarde sluit niet iedere darmziekte uit.

Bèta-defensine-2: plaatselijke afweer

Dit is een eiwit dat hoort bij de bescherming van het darmslijmvlies. De test onderzoekt hoeveel daarvan in uw ontlasting aanwezig is.

Een afwijking kan samengaan met activiteit van de plaatselijke afweer. De betekenis is minder goed vastgesteld dan die van calprotectine; het is geen test die aanwijst in welk deel van de darm een ziekte zit.

Lactoferrine: extra ontstekingswaarde

Lactoferrine is een eiwit dat onder andere voorkomt in witte bloedcellen. De hoeveelheid in ontlasting kan stijgen als er ontstekingsactiviteit is.

Dit is een andere ontstekingsmarker dan calprotectine. De twee waarden kunnen naast elkaar worden beoordeeld, maar ze geven geen zelfstandige diagnose van bijvoorbeeld de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa.

Transferrine: een bloedbestanddeel

Transferrine is een eiwit dat normaal in het bloed aanwezig is. In ontlasting kan het laboratorium onderzoeken of dit bloedbestanddeel aantoonbaar is.

Een positieve uitslag kan aanleiding zijn om mogelijk bloedverlies medisch te laten beoordelen. De test laat niet zien waar het bloed vandaan komt. Een negatieve uitslag sluit bloedverlies niet volledig uit.

Helicobacter pylori: maagbacterie

Helicobacter pylori is een bacterie die in de maag kan leven. Bij sommige mensen is zij betrokken bij een ontsteking van de maagwand of een maagzweer. De ontlastingstest zoekt naar een bestanddeel van deze bacterie.

Een positieve uitslag betekent niet dat u automatisch een maagzweer heeft. Bepaalde maagzuurremmers en antibiotica kunnen de uitslag beïnvloeden. Bespreek een positieve uitslag en eventuele voorbereiding met uw behandelend arts.

Negen eencellige darmparasieten

Dit onderzoek zoekt gericht naar DNA van negen kleine darmorganismen: Dientamoeba fragilis, Blastocystis hominis, Giardia lamblia, Cryptosporidium spp., Entamoeba histolytica, Cyclospora cayetanensis, Entamoeba dispar, Enterocytozoon bieneusi en Encephalitozoon intestinalis.

Bij een positieve test is DNA gevonden. Dat betekent niet bij iedere soort dat de parasiet uw klachten veroorzaakt. Dientamoeba en Blastocystis komen ook zonder klachten voor; Entamoeba dispar geldt doorgaans niet als ziekteverwekker. Andere soorten, zoals Giardia en Entamoeba histolytica, verdienen bij een positieve uitslag medische beoordeling.

Wormen en microsporidia

Wormen zijn grotere parasieten dan de eencellige organismen hierboven. Het panel omvat onder andere aarsmade (Enterobius), lintwormen (Hymenolepis en Taenia), mijnwormen (Ancylostoma en Necator), spoelwormen (Ascaris), draadwormen (Strongyloides) en zweepworm (Trichuris).

Het bestaande panel onderzoekt daarnaast Enterocytozoon en Encephalitozoon: zeer kleine darmparasieten die geen wormen zijn. Die overlappen deels met het negen-soortenpanel. Bij klachten zoals nachtelijke jeuk rond de anus kan voor aarsmaden soms een aparte plakbandtest geschikter zijn. Niet alle worminfecties zijn met één ontlastingsonderzoek uit te sluiten.

Bacteriën die darminfecties kunnen veroorzaken

Dit onderdeel zoekt naar bacteriën die onder andere via besmet voedsel of water kunnen worden overgedragen. Het bestaande aanbod noemt Campylobacter, Salmonella, Shigella, Yersinia enterocolitica en Clostridioides difficile.

Dit onderzoek past vooral bij de vraag of een bacteriële infectie meespeelt, vaak bij plotseling ontstane diarree. Het toont niet iedere oorzaak van voedselvergiftiging aan. Een positieve C. difficile-DNA-test bewijst bijvoorbeeld niet vanzelf dat deze bacterie de klachten veroorzaakt of behandeling nodig heeft.

Lactose-DNA-test: zit het in uw genen?

Lactose is de melksuiker in melkproducten. Uw lichaam gebruikt het enzym lactase om die suiker te verteren. Bij sommige mensen neemt de aanmaak van lactase na de kinderjaren af. Dat kan samenhangen met erfelijke aanleg.

Deze DNA-test onderzoekt de variant LCT -13910C>T en geeft een uitslag zoals CC, CT of TT. De test kijkt naar erfelijke aanleg, niet of u nu lactose-intolerant bent. De aanleg verandert niet, maar de hoeveelheid lactose die u verdraagt kan wel verschillen. Hiervoor is apart geschikt DNA-materiaal nodig.