Veelvoorkomende aandoeningen van maag en darmen
Maag- en darmklachten kunnen samenhangen met uiteenlopende aandoeningen, van langdurige functionele klachten en ontstekingen tot infecties, voedselintoleranties en andere veranderingen in het spijsverteringsstelsel. Hieronder vindt u een overzicht van veelvoorkomende aandoeningen, met per onderwerp een duidelijke samenvatting en een link naar uitgebreide informatie.
Bekijk de categorieën hieronder en lees verder bij het onderwerp waarover u meer wilt weten.
Snel naar
toon
verberg
Ga direct naar het onderwerp dat u zoekt.
Chronische darmklachten
Langdurige of terugkerende darmklachten zonder direct aantoonbare structurele oorzaak.
Prikkelbare Darm Syndroom (PDS)
Het prikkelbare darm syndroom (PDS) kan zich uiten in darmkrampen, buikpijn, een opgeblazen gevoel, diarree of juist constipatie. De diagnose wordt meestal gesteld wanneer geen duidelijke structurele oorzaak wordt gevonden. Omdat vergelijkbare klachten ook bij andere aandoeningen kunnen voorkomen, is het belangrijk om het totale klachtenbeeld te bekijken en waar nodig andere mogelijke oorzaken uit te sluiten.
Aambeien
Gezwollen bloedvaten rond het rectum en de anus, met klachten zoals pijn, jeuk of bloedverlies.
Aambeien: symptomen en behandeling
Aambeien zijn gezwollen bloedvaten in het laatste deel van het rectum of rond de anus. Ze kunnen inwendig of uitwendig voorkomen en klachten geven zoals jeuk, pijn, gevoeligheid en bloedverlies. Uitwendige aambeien kunnen soms ontstoken raken of een bloedstolsel vormen. Lees meer over hoe aambeien ontstaan, welke symptomen vaak voorkomen en welke behandelmogelijkheden worden besproken.
Afwijkende darmflora
Veranderingen in de samenstelling en balans van bacteriën in de darm.
Wat is een afwijkende darmflora?
Met darmflora wordt de grote gemeenschap van bacteriën en andere micro-organismen in de darm bedoeld. Deze micro-organismen spelen een rol bij onder andere vertering, afweer en de productie van bepaalde stoffen. Wanneer de samenstelling verandert, wordt soms gesproken van een afwijkende darmflora. Lees meer over de functie van darmbacteriën, mogelijke verstoringen en hoe de darmflora kan worden onderzocht.
Darmbacteriën
Bacteriële infecties en verstoringen die diarree en andere darmklachten kunnen veroorzaken.
Bacteriële infecties en diarree
Een acute bacteriële infectie van de dunne of dikke darm kan diarree, buikkrampen en andere maag-darmklachten veroorzaken. Verschillende bacteriesoorten kunnen hierbij betrokken zijn en de ernst van de klachten verschilt per infectie en persoon. Lees welke bacteriële infecties worden besproken, welke symptomen kunnen optreden en wanneer onderzoek naar een mogelijke bacteriële oorzaak relevant kan zijn.
Clostridium difficile
Clostridium difficile is een sporenvormende bacterie die vooral problemen kan geven wanneer de normale darmflora verstoord raakt. De bacterie kan toxinen produceren en daardoor diarree en ontsteking van de dikke darm veroorzaken. Een infectie wordt onder andere gezien na antibioticagebruik. Lees meer over Clostridium difficile, mogelijke klachten, risicofactoren en de manier waarop een infectie kan worden onderzocht.
Darmontstekingen
Chronische ontstekingsziekten van de darm, waaronder colitis ulcerosa en de ziekte van Crohn.
Colitis ulcerosa en de ziekte van Crohn
Colitis ulcerosa en de ziekte van Crohn zijn chronische ontstekingsziekten van het maag-darmkanaal en worden samen vaak aangeduid als IBD. Beide aandoeningen kunnen klachten geven zoals buikpijn, diarree, vermoeidheid en bloed of slijm bij de ontlasting. De plaats en aard van de ontsteking verschillen. Lees meer over de kenmerken, mogelijke oorzaken en onderzoeken die bij deze aandoeningen worden gebruikt.
Darmparasieten
Eencellige parasieten die in de darm kunnen voorkomen en uiteenlopende klachten kunnen geven.
Wat zijn darmparasieten?
Een parasiet leeft ten koste van een gastheer en kan in sommige gevallen klachten veroorzaken. Darmparasieten kunnen zich in verschillende delen van het maag-darmkanaal bevinden en uiteenlopende symptomen geven, van buikpijn en winderigheid tot veranderingen in de ontlasting. Niet iedere besmetting geeft duidelijke klachten. Lees welke darmparasieten voorkomen, hoe besmetting kan plaatsvinden en hoe onderzoek naar parasieten wordt uitgevoerd.
Dientamoeba fragilis
Dientamoeba fragilis is een eencellige darmparasiet die bij mensen in de dikke darm kan voorkomen. Sommige mensen hebben geen duidelijke klachten, terwijl anderen buikpijn, een opgeblazen gevoel of veranderingen in het ontlastingspatroon ervaren. De betekenis van een positieve test hangt daarom af van het volledige klachtenbeeld. Lees meer over besmetting, mogelijke symptomen en onderzoek naar Dientamoeba fragilis.
Giardia lamblia
Giardia lamblia is een eencellige parasiet die zich in de dunne darm kan bevinden. Een infectie kan de opname van voedingsstoffen verstoren en klachten geven zoals diarree, buikpijn, misselijkheid, gasvorming en vermoeidheid. De klachten kunnen acuut ontstaan maar ook langer aanhouden. Lees meer over Giardia, de manier van besmetting, mogelijke gevolgen voor de vertering en laboratoriumonderzoek naar de parasiet.
Blastocystis hominis
Blastocystis hominis is een eencellig micro-organisme dat in de dikke darm kan voorkomen. Bij veel mensen wordt het aangetroffen zonder duidelijke klachten, terwijl anderen buikpijn, winderigheid of veranderingen in de ontlasting melden. De betekenis van een positieve uitslag moet daarom in samenhang met symptomen worden beoordeeld. Lees meer over Blastocystis hominis, mogelijke klachten en onderzoek naar aanwezigheid in de darm.
Galblaasproblemen
Aandoeningen waarbij opslag en afgifte van gal verstoord kunnen raken.
Problemen met de galblaas
De galblaas is een klein orgaan onder de lever dat gal opslaat en afgeeft wanneer dit nodig is voor de vertering van vetten. Problemen met de galblaas of galwegen kunnen onder andere pijn in de bovenbuik, misselijkheid en veranderingen in de spijsvertering veroorzaken. Lees meer over de functie van de galblaas, mogelijke aandoeningen en klachten die daarbij kunnen voorkomen.
Kanker
Informatie over kwaadaardige aandoeningen van de alvleesklier en dikke darm.
Alvleesklierkanker
De alvleesklier ligt achter de maag en speelt een belangrijke rol bij de vertering en regulatie van de bloedsuikerspiegel. Bij alvleesklierkanker ontstaat een kwaadaardige tumor in dit orgaan. Klachten zijn in een vroeg stadium niet altijd duidelijk. Lees meer over de functie van de alvleesklier, mogelijke symptomen, risicofactoren en hoe verder onderzoek bij verdenking op een aandoening plaatsvindt.
Dikke darmkanker
Dikke darmkanker ontstaat uit cellen van de wand van de dikke darm en ontwikkelt zich vaak vanuit een poliep. De aandoening kan veranderingen in het ontlastingspatroon, bloedverlies, buikpijn of onbedoeld gewichtsverlies veroorzaken, maar klachten kunnen ook lang uitblijven. Lees meer over mogelijke symptomen, het ontstaan van darmkanker en de onderzoeken die worden gebruikt om afwijkingen in de dikke darm op te sporen.
Maagklachten
Aandoeningen van maag en bovenste spijsverteringsstelsel, zoals reflux, maagzweren en Helicobacter pylori.
Maagzweer
Een maagzweer is een beschadiging of ontsteking van het slijmvlies van de maag of twaalfvingerige darm. De beschermende slijmlaag is daarbij onvoldoende in staat om het weefsel tegen maagzuur te beschermen. Klachten kunnen onder andere bestaan uit pijn in de bovenbuik, misselijkheid of zuurbranden. Lees meer over mogelijke oorzaken, waaronder Helicobacter pylori en medicijngebruik, en over onderzoek en behandeling.
Helicobacter pylori
Helicobacter pylori is een bacterie die zich in het maagslijmvlies kan bevinden. Veel mensen hebben weinig of geen klachten, maar bij een deel kan de bacterie een ontsteking van het maagslijmvlies of een maagzweer veroorzaken. De aanwezigheid kan met verschillende onderzoeken worden vastgesteld. Lees meer over besmetting, mogelijke klachten, de relatie met maagzweren en onderzoek naar Helicobacter pylori.
Reflux en brandend maagzuur
Bij reflux stroomt maaginhoud terug in de slokdarm. Dat kan een brandend gevoel achter het borstbeen, zure oprispingen, een geïrriteerde keel of andere klachten veroorzaken. Af en toe reflux hebben is niet uitzonderlijk, maar terugkerende klachten kunnen hinderlijk zijn. Lees meer over de werking van de sluitspier tussen maag en slokdarm, mogelijke oorzaken en factoren die reflux kunnen verergeren.
Spijsverteringsproblemen
Spijsvertering is het proces waarbij voedsel stap voor stap wordt afgebroken en voedingsstoffen worden opgenomen. Mond, maag, gal, alvleesklier, dunne darm en dikke darm werken hierbij samen. Wanneer een onderdeel minder goed functioneert, kunnen klachten ontstaan zoals buikpijn, gasvorming, misselijkheid of afwijkende ontlasting. Lees meer over de verschillende fasen van de spijsvertering en mogelijke oorzaken van verteringsproblemen.
Overgewicht
Overgewicht en de mogelijke samenhang met stofwisseling, lichaamsvet en darmgezondheid.
Overgewicht en lichaamsvet
Van overgewicht is sprake wanneer het lichaamsgewicht door een toename van lichaamsvet boven een gezonde bandbreedte uitkomt. Gewicht wordt beïnvloed door voeding, beweging, stofwisseling, slaap, hormonen en andere factoren. Ook de relatie tussen darmgezondheid en lichaamsgewicht krijgt wetenschappelijke aandacht. Lees meer over BMI, buikvet, mogelijke gezondheidsrisico’s en factoren die een rol kunnen spelen bij gewichtstoename.
Schimmelinfectie
Candida, gisten en schimmels die van nature aanwezig kunnen zijn maar soms klachten geven.
Candidiasis – infectie met Candida albicans
Candida albicans is een gist die van nature op en in het menselijk lichaam kan voorkomen. Onder bepaalde omstandigheden kan Candida zich sterker vermenigvuldigen en klachten veroorzaken. De aanwezigheid van Candida betekent daarom niet automatisch dat er sprake is van een infectie. Lees meer over Candida albicans, factoren die overgroei kunnen beïnvloeden, mogelijke klachten en de betekenis van onderzoek naar gisten en schimmels.
Candida: gisten en schimmels
Candida behoort tot de gisten en maakt deel uit van het rijk van de schimmels. Gisten en schimmels komen veel voor in de natuur en kunnen ook onderdeel zijn van het microbioom van de mens. De balans met andere micro-organismen is daarbij belangrijk. Lees meer over verschillende soorten gisten en schimmels, hun plaats in de darm en wanneer een verandering mogelijk relevant wordt.
Voedselintolerantie
Reacties op voedingsbestanddelen zoals gluten of histamine en de klachten die daarbij kunnen passen.
Glutenintolerantie (coeliakie)
Coeliakie is een auto-immuunziekte waarbij gluten een ontstekingsreactie in de dunne darm veroorzaken. Klachten kunnen onder andere bestaan uit buikpijn, diarree, een opgeblazen gevoel, vermoeidheid of tekorten door verminderde opname van voedingsstoffen. Niet iedere klacht na brood wordt echter door gluten veroorzaakt. Lees meer over coeliakie, mogelijke symptomen en waarom onderzoek bij voorkeur plaatsvindt voordat gluten langdurig worden vermeden.
Histamine-intolerantie
Histamine is een lichaamseigen stof die onder andere betrokken is bij afweerreacties, maagzuurproductie en signaaloverdracht in het zenuwstelsel. Histamine komt ook voor in verschillende voedingsmiddelen. Wanneer afbraak onvoldoende verloopt, kunnen uiteenlopende klachten ontstaan. Lees meer over de rol van histamine, het enzym diamine-oxidase, mogelijke symptomen en de manier waarop histamine-intolerantie wordt besproken en onderzocht.
Wormen
Meercellige parasieten zoals aarsmaden en andere wormen die in de darm kunnen voorkomen.
Aarsmaden
Aarsmaden, Enterobius vermicularis, zijn kleine wormen die vooral bij kinderen regelmatig voorkomen. De wormen leven in de darm en de vrouwtjes leggen hun eitjes rond de anus, waardoor vooral ’s nachts jeuk kan ontstaan. Besmetting kan binnen gezinnen gemakkelijk worden doorgegeven. Lees meer over herkenning van aarsmaden, besmettingsroutes, klachten en maatregelen om herbesmetting te beperken.
Wormen in de darmen
Verschillende soorten wormen kunnen bij mensen in de darm voorkomen en worden dan tot de meercellige parasieten gerekend. De manier van besmetting, plaats in het lichaam en mogelijke klachten verschillen per soort. Sommige infecties veroorzaken weinig symptomen, terwijl andere buik- of darmklachten kunnen geven. Lees meer over verschillende darmwormen, mogelijke besmettingsroutes, symptomen en onderzoek naar een worminfectie.
